W 67 miejscach na terenie Beskidu Niskiego i Bieszczadów, na terenie dziewięciu nadleśnictw, wkrótce staną tablice edukacyjne, przypominające historię krwawych walk w Karpatach na przełomie lat 1914 - 1915, jak również mało znane motywy z walk o niepodległość na tym terenie z lat 1918 - 1919.
Tablice zostaną posadowione w miejscach licznie odwiedzanych przez turystów, a ubogich w informację krajoznawczą na temat wojennych historii, jak choćby dolina Rabskiego potoku w Nadleśnictwie Baligród czy dolina Sanu pod Otrytem, które były areną krwawych starć carskiej armii z oddziałami c.k. armii austro-węgierskiej.

Powstaje Szlak Wielkiej Wojny
Przykładowa tablica informacyjna. Zarys projektu. Autor A. Nawrocki, Ruthenus

- Wszystkie będą miały standardową oprawę, a prócz tekstów, także zdjęcia z okresu walk i fragmenty mapy wojskowej z 1912 roku. Kody QR na tablicach umożliwią korzystanie z ich treści osobom słabo widzącym - informuje Edward Marszałek, rzecznik prasowy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie.

Powstaje Szlak Wielkiej Wojny
Jeńcy rosyjscy w zimowych Karpatach - zbiory R. Eryka.

- Podjęliśmy ten temat jako pokłosie konferencji, którą w 2018 roku organizowaliśmy w Cisnej we współpracy z Polskim Towarzystwem Leśnym i Państwową Wyższą Szkołą Techniczno-Ekonomiczną w Jarosławiu – mówi Marek Marecki, dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie. – Tamte wydarzenia sprzed ponad wieku miały wielki wpływy na stan lasów w Karpatach, a ślady walk wciąż są widoczne w wielu okolicach. Poza tym chcemy okazać szacunek dla setek tysięcy ofiar tej wojny, których szczątki zostały na zawsze lasach.

Powstaje Szlak Wielkiej Wojny
Orenburski pułk kozacki 10. DK, Fot. Archiwum dr S. Nielipowicza.

Tablice z opisami wojennych działań pojawią się w lasach przed sezonem letnim. Autorem tekstów i pomysłodawcą jest dr hab. Andrzej Olejko, prof. PWSTE w Jarosławiu.

Powstaje Szlak Wielkiej Wojny
Żołnierz armii niemieckiej przy zdobycznych minenwerferach - zbiory R. Eryka.

- Pierwsza wojna światowa, zwana Wielką Wojną w szczególnie okrutny sposób dotknęła rejonu Karpat, którego częścią są Bieszczady – wyjaśnia Andrzej Olejko. - Zdobycie górskich przełęczy było jednym z celów rosyjskiego dowództwa w wojnie z Austro-Węgrami, a konsekwencją był fakt, że przełom 1914 i 1915 roku to najbardziej krwawy i wyniszczający okres dla tych terenów w ostatnim tysiącleciu. Zmasakrowano pociskami i granatami ogromne powierzchnie lasów. A wszystko to potęgowała w tamtym czasie długa, śnieżna i mroźna zima. Niczym dodatkowy uczestnik wojny zbierała, równie co walki, wielkie żniwo śmierci – dodaje prof. Andrzej Olejko.

Powstaje Szlak Wielkiej Wojny
Konny zwiad rosyjskiej 12. Brygady Artylerii w Beskidach - zbiory dr S. Nielipowicza.

- Jak wyliczają historycy w czasie walk w Karpatach zginęło około 1 mln 200 tysięcy żołnierzy armii rosyjskiej i 800 tysięcy żołnierzy armii austro-węgierskiej. Zniszczeniu uległo ponad 60 tysięcy budynków, w tym domów, kościołów, cerkwi i zabytków. Wiele osad zostało całkowicie wyludnionych i zniszczonych. O tym wszystkim przypominać będą tablice na szlaku Wielkiej Wojny - podkreśla Edward Marszałek.